Od maleńkości natura tak wyposażyła dziecko, by w odpowiednim momencie nabywało nowych umiejętności, chciało poznawać świat. Im dziecko starsze, tym bardziej jednak nasza kultura zaczyna narzucać dziecku to, co powinno robić, czym powinno się interesować. Jak to pogodzić? Jak ocalić wewnętrzną ciekawość dziecka? Jak budować motywację wewnętrzną dziecka? O to spytałam Joannę Kalembkę, psycholożkę i autorkę fantastycznej książki o motywacji wewnętrznej dziecka. Cały wywiad przeczytacie poniżej, a ja zapraszam również na webinar z Joanną!

1. Jak to się stało, że zainteresowałaś się wspomaganiem dzieci w nauce?

Temat dziecięcej motywacji zafascynował mnie, kiedy zostałam mamą. To było dla mnie niesamowite obserwować, jak ogromną pasję do poznawania świata i rozwijania własnych umiejętności posiada taki malutki człowiek. Jak jest w tym niestrudzony. Jaką mu to sprawia przyjemność. I jak, w jakiś przedziwny sposób, potrafi sam przed sobą stawiać optymalne, najbardziej motywujące cele – ani zbyt łatwe, ani zbyt trudne, takie, przy których trzeba się trochę natrudzić, ale które da się osiągnąć, co daje wielką satysfakcję.
Drugim powodem, który popchnął mnie ku zagłębianiu meandrów motywacji, było zderzenie mojego dziecka z systemem edukacji. Moje dziecko bardzo lubiło pewne dodatkowe zajęcia w przedszkolu i widziałam również, jak bardzo dużo z nich czerpało. Pewnego razu pani prowadząca zaczęła nagradzać dzieci za ich pracę na zajęciach, co na początku spowodowało, że moje dziecko jeszcze bardziej zapaliło się do pracy. Jednak na krótko! Za chwilę okazało się, że zajęcia są fajne tylko ze względu na nagrody, a te szybko przestały być interesujące… Finalnie zrezygnowaliśmy z tych zajęć, ale we mnie została ciekawość tego, co się wydarzyło. Teraz już wiem, jaki mechanizm zniechęcił moje dziecko i w jaki sposób motywacja zewnętrzna może łatwo zniszczyć wewnętrzną pasję do rozwoju i przyjemność z aktywności.

2. Czy Twoje wykształcenie pomogło Ci w rozwijaniu tej wiedzy i umiejętności?

Na pewno, chociażby dzięki temu, że mam za sobą całe zaplecze zdobytej wiedzy o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki. Wiem, jak czytać i rozumieć badania naukowe. To, co również bardzo mi pomogło, to moje dodatkowe wykształcenia psychoterapeutyczne.

3. Dlaczego warto budować motywację wewnętrzną dziecka?

Badania, które skupiają się na motywacji wewnętrznej pokazują, że motywacja wewnętrzna nie tylko poprawia jakość i zaangażowanie w naszą pracę czy naukę, ale również jest jednym z fundamentów naszego poczucia spełnienia. Krótko mówiąc, pielęgnując swoją motywację wewnętrzną, stajemy się bardziej szczęśliwi.

4. Czego na pewno nie polecasz podczas budowania motywacji wewnętrznej dziecka?

Pośpiechu. Żyjemy w czasach, w których wszystko chcemy na już. Rozwijanie motywacji wewnętrznej nie działa jednak jak automat z przekąskami – stosujesz metodę i voila! twoje dziecko jest zmotywowane. Bardziej przypomina zasiewanie plonów, ufanie procesowi rozwoju swojego dziecka. Metody budowania motywacji wewnętrznej są skuteczne, ale potrzebują czasu, często zmiany perspektywy, patrzenia w długofalowej perspektywie.

5. Jak ułatwić dziecku naukę w systemowej szkole?

To trudne pytanie, bo mam poczucie, że systemowa szkoła systemowej szkole nie równa. Na pewno jednak warto ustalić sobie priorytety tego, co dla mnie, mojej rodziny jest kluczowe i tym się kierować. Jeśli np. ważne jest dla mnie zdrowie dziecka i jego odpoczynek, to pilnować tego, żeby dziecko nie siedziało po nocach nad zadaniami domowymi, tylko poszło spać.
Agnieszka Stein w jednym ze swoich wywiadów powiedziała, że ma przekonanie, że to rodzice mają moc zmian w szkole. Myślę, że w tych słowach jest wiele racji. Trudność polega na tym, że my często po przekroczeniu murów szkoły zaczynamy się czuć, jakbyśmy znowu byli uczniami, którzy nie mają głosu. A przecież to nieprawda.

6. Jak można zaangażować innych (np. rodzinę, szkołę), by nie niszczyli wewnętrznej motywacji dziecka?

Zmianę zaczynajmy od siebie. Są takie znane badania dotyczące działania sieci społecznych, które pokazują, jak wielką moc i jak wielki wpływ ma jednostka na swoje otoczenia. Innymi słowy mówiąc, jeśli my zaczniemy się zmieniać i działać w inny sposób, to pobudzi to kolejne ogniwa do zmiany, niczym w misternie utkanej pajęczej sieci. Tak, że za chwilę ta sieć może zmienić całą swoją konstrukcję.

Joanna Kalembka – psycholog, psychoterapeutka w trakcie procesu certyfikacji, trenerka umiejętności psychospołecznych. Zawodowo i życiowo zafascynowana psychologią i drugim człowiekiem.

Chcesz uczestniczyć w kolejnych webinarach Inspirujących mam?

Zapisując się, będziesz otrzymywać informacje o bezpłatnych webinarach (spotkaniach online) dla mam. Podczas webinarów poruszamy bardzo ważne tematy, związane z rodzicielstwem!